ওড়িশাৰ কেন্দ্ৰপাৰাত শিক্ষাব্যৱস্থাৰ পুতৌলগা ছবি
ওড়িশাৰ কেন্দ্ৰপাৰা জিলাত এনে দুখন বিদ্যালয় আছে য'ত পৰ্যাপ্ত শিক্ষক নথকাত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ ভৱিষ্যত অন্ধকাৰৰ দিশে গতি কৰিছে। জিলা সদৰৰ পৰা মাত্ৰ ৮ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত অৱস্থিত এই বিদ্যালয় দুখনত ১৪৭ গৰাকী ছাত্ৰ-ছাত্ৰী পঢ়ি আছে যদিও তাত পঢ়াবলৈ কোনো বিষয়ভিত্তিক শিক্ষক নাই।
কুট্ৰাং পঞ্চায়ত হাইস্কুল: ১৯৮০ চনতে স্থাপন হোৱা এই বিদ্যালয়খনত নৱম আৰু দশম শ্ৰেণীত মুঠ ৬৩ জন ছাত্ৰ-ছাত্ৰী আছে। কিন্তু বৰ্তমান ইয়াত কোনো শিক্ষক নাই। চলিত বৰ্ষৰ মাৰ্চ মাহত বিদ্যালয়খনৰ শেষৰজন শিক্ষকেও অৱসৰ লোৱাৰ পিছত খালী পদ পূৰণ কৰা হোৱা নাই। আনকি ইয়াত কোনো প্ৰধান শিক্ষকো নাই। বাধ্য হৈ বিদ্যালয়খনৰ তৃতীয় বৰ্গৰ কৰ্মচাৰী ৰমেশ চন্দ্ৰ চাহুৱে পৰীক্ষা পৰিচালনাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি অফিচৰ কাম আৰু মধ্যাহ্ন ভোজন পৰ্যন্ত সকলো দায়িত্ব একাই চম্ভালিবলগীয়া হৈছে।
মা মংগলা হাইস্কুল: ঢোল পঞ্চায়তৰ সমীপৰ এই বিদ্যালয়খনত বিগত চাৰি মাহ ধৰি একেই অচল অৱস্থা বিৰাজ কৰিছে। বিদ্যালয়খনৰ একমাত্ৰ শাৰীৰিক শিক্ষাৰ শিক্ষকগৰাকীয়েই বৰ্তমান বাধ্য হৈ নৱম আৰু দশম শ্ৰেণীৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক গণিতকে ধৰি প্ৰতিটো বিষয়তে পাঠদান কৰি আহিছে।
বিহাৰৰ ৰাজগীৰ: যিখন গাঁও পৰিচিত হৈছে 'শিক্ষকৰ গাঁও' হিচাপে
ওড়িশাৰ বিপৰীতে বিহাৰৰ নলান্দা জিলাৰ ৰাজগীৰত এক সম্পূৰ্ণ ব্যতিক্ৰমী আৰু অনুপম ছবি দেখা গৈছে। ৰাজগীৰৰ গঞ্জপাৰ টোলা আৰু উপাধ্যায় টোলা (২৪ নং ৱাৰ্ড) অঞ্চলটো বৰ্তমান স্থানীয় লোকৰ মাজত "গুৰুগ্ৰাম" বা শিক্ষকৰ গাঁও হিচাপে পৰিচিত হৈ উঠিছে। এই সৰু অঞ্চলটোত প্ৰতি ১০০ ঘৰ মানুহৰ ভিতৰত ৫০ জনতকৈ অধিক শিক্ষক আছে আৰু দুয়োখন গাঁৱতে বৰ্তমান প্ৰায় ১২০ জনকৈ শিক্ষক সেৱাত নিয়োজিত হৈ আছে।
পৰিৱৰ্তনৰ সূচনা: ২০০৫ চনত নীতীশ কুমাৰ চৰকাৰে প্ৰশিক্ষিত শিক্ষকৰ বাবে "প্ৰমাণপত্ৰ দেখুৱাওক, চাকৰি পাওক" আঁচনি প্ৰৱৰ্তন কৰাৰ পিছতে গাঁওখনৰ ভাগ্য সলনি হ'বলৈ ধৰে।
চাহ দোকানৰ এক ঐতিহাসিক বৈঠক: ১৯৯০ৰ দশকৰ শেষৰ ফালে স্থানীয় কিশোৰী প্ৰসাদ যাদৱে (কিশোৰী মাষ্টাৰ) নাগপুৰৰ ৰাষ্ট্ৰসন্ত টুকাডোজী মহাৰাজ মহাবিদ্যালয়ৰ অধ্যক্ষ বিবেক চাৰক এখন চাহ দোকানত সাক্ষাত কৰি গাঁৱৰ যুৱক-যুৱতীসকলক শাৰীৰিক শিক্ষাৰ প্ৰশিক্ষণ দিবলৈ লৈ যায়। এই প্ৰশিক্ষণ গ্ৰহণ কৰা যুৱকসকলে পৰৱৰ্তী সময়ত চৰকাৰী নিযুক্তি লাভ কৰাত সমগ্ৰ গাঁৱতে শিক্ষক হোৱাৰ এক প্ৰতিযোগিতা আৰু সজাগতা সৃষ্টি হয়।
ওড়িশাৰ কেন্দ্ৰপাৰাৰ শিক্ষকহীন স্কুলৰ বিপৰীতে বিহাৰৰ এই শিক্ষকৰ গাঁৱৰ সফলতাই দেশৰ শিক্ষা জগতলৈ এক নতুন আশাকৰীয়া বাৰ্তা কঢ়িয়াই আনিছে।
